Świeże wpisy

  • Ukraina, wyobraźnia i zapory pamięciowe
    Chcę dziś mówić o wyobrażaniu sobie miejsc z daleka — albo, przynajmniej, jako osoba z zewnątrz. Spojrzymy na amerykańskiego pisarza z jego pandemicznymi mądrościami na ukraińskim tle, na rozzłoszczonego polskiego komentatora z wielkimi pretensjami i na trochę najwcześniejszej historii narodowej świadomości Ukrainy. Główne spostrzeżenie jest takie, że historyczni i geograficzni pośrednicy często czynią nasze informacje […]
  • Hreczkosieje i gryzipióry, czyli jak byt określa świadomość
    A co, jeżeli poglądy ludzi są określane przez ich sposób życia? Niektórym taka teza wydaje się zdroworozsądkowa. Inni wywęszą w niej prędko marksizm. Zastanawiam się od jakiegoś czasu, czy nie można w ten sposób wyjaśnić różnic poglądów między różnymi pisarzami politycznymi w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej. Wiąże się z tym, w długim trwaniu, generalny trend rozwoju nowoczesnych […]
  • Modrzewski, personalista polityczny
    Andrzej Frycz Modrzewski zajmuje poczesne miejsce w świadomości historycznej epoki jagiellońskiej (zwłaszcza czasów Zygmunta Augusta) jako główny polski myśliciel czytany za granicą. Niestety, łączy się z tym oczekiwanie, że będzie on reprezentował wszystko, co z góry uznaje się za wartościowe w atmosferze intelektualnej Złotego Wieku i wpisze się w szkolną narrację o Rzeczypospolitej przedrozbiorowej. Co […]
  • Dlaczego sarmaccy i anglosascy republikanie się nie lubili?
    Można by się zatem spodziewać, że istniałoby jakieś widoczne wzajemne uznanie myśli republikańskiej anglosaskiej i “sarmackiej” (polsko-litewskiej). Jednak oba kraje głównie się ignorowały i uznawały wzajemnie swoją wolność raczej za żart niż za właściwy towar.
  • Gracz (Fredro #1)
    Rozpoczniemy garścią przydatnej taktyki życia w społeczeństwie, ze skarbczyka naszego autora: II.10 Podczas [= czasem] nieco zaniedbaj mówić słownie lub na piśmie z przyjacielem; niech się boi, że niekiedy zaniedbanym, iże urażonym być może. Zaraz atoli po przyjacielsku przyjmuj, aby dłużej zaniedbany nie nałożył się być bez ciebie. Jako złoto czyściejsze po ogniu, tak po […]
  • Przemiana Karwickiego i nowy sposób elekcji (Karwicki #1)
    Stanisław Dunin Karwicki (ok. 1640-1724) to ciekawa postać z kilku względów. Po pierwsze był on, można by rzec, zwyczajnym facetem, który przez większość życia nie miał żadnego większego urzędu ziemskiego ani centralnego. Mimo to był wybierany posłem z województwa sandomierskiego dwanaście razy (1668, 1669, 1674 dwukrotnie, 1681, 1688, 1697 dwukrotnie, 1705, 1712/13, 1720). Umierał jako […]
  • Polityczny krajobraz 1598 (Peyton #2)
    Niniejszy wpis okazał się żenująco długi. Opisuje on z grubsza strukturę religijną i społeczną oraz ustrój Rzplitej Obojga Narodów. Naszym przewodnikiem jest jeszcze raz John Peyton, autor Relation of the State of Polonia and the Provinces United with that Crowne, Anno 1598. Pojawią się długie cytaty w jego czarującym wczesnym nowoangielskim. Wydaje mi się, że […]
  • Nastoletnia agentura wprowadza w sprawę polską (Peyton #1)
    Autor naszego pierwszego dzieła jest szpiegiem, całkiem niezłym, skoro po latach nawet nie wiemy, kim właściwie był. Wkradł on się do kraju około 1598 roku, zapełnił 224 strony wynikami swojej pracy operacyjnej i zniknął sobie bez wieści. Jego sprawozdanie, napisane po angielsku, pozostało na wieki w rękopisie. Czemu nas on będzie obchodzić? Cóż, sądzę, że […]
  • Moje powody
    Jeżeli bywaliście kiedyś na forach dyskusyjnych, pewnie mieliście okazję zobaczyć gigantyczne wątki, takie ciągnące się nawet przez setki stron. Niewiele osób zdrowych na umyśle spróbowałoby to przeczytać w całości, przynajmniej jeśli mają w życiu jakieś zobowiązania. Ale celem tego blogu jest coś podobnego, jeżeli nie gorzej. Chciałbym przeczytać w całości dyskusję o ustroju Rzeczypospolitej Obojga […]